YEREL
Giriş Tarihi : 16-06-2021 09:18   Güncelleme : 16-06-2021 09:18

“HURDA GELİRLERİNDEN MAHRUM BIRAKILDILAR”

İlimizde 24 Ocak depremi sonra yıkımlarda vatandaşların karşı karşıya kaldıkları mağduriyetler konusunda görüştüğümüz Av. Fatih Kehya, yıkımlarda idarelerin 7269 ve 6306 sayılı kanun hükümlerini uygulamadığını genel olarak Elazığ’daki vatandaşların binalarını kendilerinin yıkabileceği konusunda bilgi eksikliği nedeniyle binaya ait demir ve diğer değerli enkaz malzemelerinin de gelirlerinden mahrum bırakıldığını belirtti

“HURDA GELİRLERİNDEN MAHRUM BIRAKILDILAR”

İlimizde 24 Ocak depremi sonra yıkımlarda vatandaşların karşı karşıya kaldıkları mağduriyetler konusunda görüştüğümüz Av. Fatih Kehya, yıkımlarda idarelerin 7269 ve 6306 sayılı kanun hükümlerini uygulamadığını genel olarak Elazığ’daki vatandaşların binalarını kendilerinin yıkabileceği konusunda bilgi eksikliği nedeniyle binaya ait demir ve diğer değerli enkaz malzemelerinin de gelirlerinden mahrum bırakıldığını belirtti

Av. Kehya, ayrıca binasını kendisin yıktıracağını söylenen vatandaşlara da müsaade edilmediğini vurguladı

Av. Fatih Kehya  elaziginsesi.com haber sitesine yaptığı yazılı açıklamada idarelerin uygulaması gereken 7269 ve 6306 sayılı kanun hükümlerini şöyle açıkladı.

  1. EĞER BİNA DEPREMDEN DOLAYI AĞIR HASARLI VEYA GÜÇLENDİRİLEMEYECEK KADAR ORTA HASARLI OLDUĞU İÇİN YIKIM KARARI ALINMIŞ İSE

7269 SAYILI UMUMİ HAYATA MÜESSİR AFETLER DOLAYISİYLE ALINACAK TEDBİRLERLE YAPILACAK YARDIMLARA DAİR KANUN’UN

Afet bölgelerinde yapılacak teknik işler başlıklı 13. Maddesinde “a) Yapılacak işlemlere esas olmak üzere İmar ve İskan Bakanlığınca kurulacak fen kurulları tarafından, afetin meydana geldiği arazinin durumu ile bütün yapılar ve kamu tesisleri incelenerek, hasar tespit raporu düzenlenir.

Süresinde itiraz olunmayan, yahut itiraz olunup da idare kurullarınca yıkılması onaylanan binaları mal sahibi yıkmadığı takdirde bu binalara el konularak yıkma parası yıkıntıdan elde edilecek malzeme bedelinden ödenmek üzere, mahallin en büyük mülkiye amirinin emri ile yıktırılır.” Hükmü,

24. maddesinde “Madde 24 – Bu kanunda yazılı afetler sebebiyle kullanılamıyacak hale gelmiş olan binalar, arsa hükmünde olup kıymet takdirine ithal edilmiyen enkaz ve malzeme mal sahibine aittir.” Hükmü yer almıştır.

Buna göre, “Kanun gereğince “genel hayata etkililik” kararı alınan Elazığ İlimizde de depremden dolayı ağır hasar veya güçlendirilemeyecek derecede orta hasarlı binaların yıkım kararı alınmadan önce mal sahibi vatandaşlarımıza İdarenin tebligat yapması, binayı kendi imkanlarıyla yıkmaları, aksi takdirde idarece yıkılacağını belirten tebligatların yapılması gerekirken, doğrudan yıkım kararı alınması ve ihale usulüyle yıkımların gerçekleştirilmesi vatandaşın hak kaybına yol açmıştır. Bina enkazlarından çıkan demir ve diğer inşaat malzemeleri Kanun hükmü gereği mal sahiplerine ait iken, vatandaş bu malzemeler üzerinde tasarrufta bulunamamışlardır.

Her ne kadar bazı ağır hasarlı binaların kapılarına binanın 3 gün içinde yıkılması aksi takdirde yıktırılacağı ilanen asılmış ise de, yanına da zaten önceden alınmış yıkım kararları asılmıştır. Yani zaten binanın idarece yıkılması kararı alınmış, formalite icabı da vatandaşa binasını yıktırması için 3 gün süre verilmiştir.

Ayrıca binasını kendisi yıktıracağı söylenen vatandaşlara da müsaade edilmemiştir.

  1. KENTSEL DÖNÜŞÜM KAPSAMINDA RİSKLİ ALAN VEYA RİSKLİ YAPI OLDUĞU İÇİN YIKIM KARARI ALINMIŞ İSE

Bilindiği üzere İlimizde, yukarıda belirttiğimiz güçlendirilemeyecek seviyede orta ve ağır hasarlı binaların dışında, hasarsız veya az hasarlı olup riskli alanda kaldığı için yıkım kararı alınmış binalar mevcuttur. Bu binalar hakkında kamuoyunda “Kentsel Dönüşüm Yasası” olarak bilinen

6306 SAYILI AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN’UN

Tahliye ve yıktırma Başlıklı 5. Maddesinde;

(3) Uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine altmış günden az olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulur. Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.

(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen usullere göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması, Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir. Buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapılar, Bakanlıkça yıkılır veya yıktırılır. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde Bakanlık, yukarıdaki fıkralarda belirtilen tespit, tahliye ve yıktırma iş ve işlemlerini bizzat da yapabilir.

6306 SAYILI KANUNUN UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’NİN

Riskli yapıların yıktırılması başlıklı 8. Maddesinde;

(1) Riskli yapı tespitine karşı yapılan itirazın reddedilmesi veya riskli yapı tespitine itiraz edilmemesi suretiyle, riskli yapı tespitinin kesinleşmesi halinde Müdürlük, gerekli tebligatların yapılmasını ve riskli yapının yıktırılmasını İdareden ister.

(2) İdarece;

a) (Değişik:RG-27/10/2016-29870) Altmış günden az olmamak üzere süre verilerek riskli yapıların tahliyesi ve yıktırılması yapı maliklerinden istenir. Maliklere yapılacak tebligatta, riskli yapıyı kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi kullananlara tahliye için malik tarafından bildirim yapılması gerektiği belirtilir. Malik tarafından kiracı veya sınırlı ayni hak sahibine tahliye için bildirim yapılmadığının tespit edilmesi halinde bildirim idarece yapılır.

b) (Değişik:RG-21/6/2019-30808) Yıkım ruhsatı; yapı maliklerinden biri veya birkaçının veya bunların vekillerinin müracaatı üzerine, yıkılacak yapının tahliye edildiğine ve elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin kapatıldığına dair ilgili kurum ve kuruluşlardan alınmış belgelerin sunulmasına veya yapının tahliye edildiğinin ve elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin fiilen kapatıldığının İdarece tespit edilerek tutanağa bağlanmasına ve yıkım sorumlusu olarak statik fenni mesulün belirlenmesine istinaden, maliklerin muvafakati aranmaksızın altı işgünü içerisinde düzenlenir.

c) (a) bendinde verilen bu süre içerisinde riskli yapıların yıktırılıp yıktırılmadığı mahallinde kontrol edilir ve riskli yapılar, malikleri tarafından yıktırılmamış ise, yapının idarî makamlarca yıktırılacağı belirtilerek otuz günden az olmak üzere ek süre verilerek tebligatta bulunulur.

ç) (Değişik:RG-21/6/2019-30808) (a) ve (c) bentlerinde belirtilen şekilde verilen süreler içinde riskli yapıların maliklerce yıktırılmaması durumunda, hak sahiplerinin de görüşü alınarak riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmemesi ve verilen hizmetlerin durdurulması ilgili kurum ve kuruluşlardan istenir. İdarenin talebi üzerine, ilgili kurum ve kuruluşların riskli yapılara verilen elektrik, su ve doğal gaz gibi hizmetlerini durdurması zorunludur.

(3) (Değişik:RG-27/10/2016-29870) Maliklere verilen süreler içerisinde maliklerce yıktırılmayan riskli yapılar mülki amire bildirilir ve bu yapıların tahliyesi ve yıktırma işlemleri, mülkî amirler tarafından sağlanacak kolluk kuvveti desteği ile İdarece yapılır veya yaptırılır.

Yukarıdaki hükümlerde açıkça görüldüğü Kentsel Dönüşüm kapsamında yıkılan az hasarlı ve hasarsız bina sahiplerine en az 60+30 gün vermek suretiyle tebligatlar yapılması gereklidir. Bu tebligatlar yapılmadan ve kat maliklerine binalarını kendileri yıkabileceği tebliğ edilmediği takdirde hak kaybı ortaya çıkmaktadır.

Genel olarak Elazığ’daki vatandaşlarımızın binalarını kendilerinin yıkabileceği konusunda bilgi eksikliği olduğu görülmektedir. Bu nedenle binaya ait demir ve diğer değerli enkaz malzemelerinin de gelirlerinden mahrum kalmaktadırlar