Mehmet Şağbanşua

Üniversite Arazisi

Mehmet Şağbanşua

Sene  1952…

Demokrat Parti iktidarda.

Doğu Anadolu’da, Mustafa Kemal Atatürk’ün adını taşıyacak bir üniversite kurulması gündeme gelir. Elazığ halkı, bu üniversitenin kendi şehirlerinde kurulmasını büyük bir istekle sahiplenir.

 Bu amaçla “Atatürk Üniversitesini Kurma ve Geliştirme Derneği” kurulur.

ABD’den davet edilen bilim insanlarının da yer aldığı heyetler, Doğu Anadolu’nun çeşitli şehirlerinde incelemeler yapar. 

Hazırlanan raporlarda, kurulması planlanan Atatürk Üniversitesi için en uygun yerin Elazığ olduğu açıkça belirtilir ve bu raporlar hükümete sunulur.

Yıl 1954…

Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Elazığ Valiliği’ne gönderilen bir yazı, şehirde adeta bayram havası estirir.

 Yazıda, üniversite için kampüs alanlarının belirlenmesi ve istimlâk edilmesi talimatı verilmektedir.

Bu doğrultuda; şehrin 12 km batısındaki Kesikköprü, 10 km doğusundaki Yurtbaşı ve şehir merkezinde olmak üzere, uzman heyetlerin uygun gördüğü toplam 15 milyon metrekarelik alan için istimlâk çalışmalarına derhal başlanır.

Ancak büyük bir sorun vardır:

1954 yılı rayiçlerine göre istimlâk bedeli 12 milyon liranın üzerindedir.

 Buna rağmen Bakanlık, bu iş için yalnızca 1,5 milyon lira ödenebileceğini bildirir.

Bunun üzerine, Vali Hıfzı Ege başkanlığında yapılan toplantıda arazi sahiplerinden fedakârlık istenmesi kararlaştırılır. 

Kısa sürede tüm mal sahipleriyle görüşülür.

 Elazığlılar, büyük bir özveri göstererek arazilerini gerçek değerinin yaklaşık onda biri bedelle vermeyi kabul eder.

Hatta bazı vatandaşlar, üniversite kurulması şartıyla arazilerini BİLABEDEL hibe eder.

Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı’nın talebi üzerine tüm mal sahiplerinden, belirlenen bedeli kabul ettiklerine ve dava açmayacaklarına dair imzalı belgeler alınır ve bir bavul içinde Bakanlığa gönderilir.

Böylece yalnızca 1,5 milyon lira karşılığında, büyük ölçüde fedakârlık ve bağışlarla, kampüs alanı Atatürk Üniversitesi adına tescil edilir.

Artık tüm Elazığ halkı, Bakanlar Kurulu kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden çıkacak yasayı beklemektedir. 

Başbakan Adnan Menderes’in Elazığ ziyaretinde müjdeli haberi vermesi umut edilir.

Ancak beklendiği gibi olmaz.

Cumhurbaşkanı Celal Bayar başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, çeşitli siyasi baskılar sonucu Atatürk Üniversitesi’nin Erzurum’da kurulmasına karar verir.

Bu karar, Elazığ’da büyük bir hayal kırıklığı ve kırgınlık yaratır.

Tepkiler gecikmez. 

Çimento fabrikasının temel atma töreni için Elazığ’a gelen Başbakan Adnan Menderes, resmi görevliler dışında; ne parti teşkilatı ne de halk tarafından karşılanır.

Bu kırgınlık sandığa da yansır. 

1957 seçimlerinde Elazığ halkı, tüm milletvekilliklerini CHP’ye verir.

Aradan Tam 72 Yıl geçmiş…

1954 yılında Elazığ’da 12 milyon lira değerindeki arazilerini, sırf üniversite kurulsun diye bir çoğu da  bilabedel  veya onda bir fiyatına veren Elazığlılar yaşıyormuş.

2026 Yılında Elazığ’da Üniversite yapılsın diye verilen araziyi, millet bahçesi yapılması için feda eden Elazığlılar yaşıyor.

Demek ki Elazığ’a ikinci üniversiteden ziyade ikinci Millet Bahçesi şartmış!

Hadi o zaman hep birlikte söyleyelim.

Bahçelerde bal erik le le nure…

Yazarın Diğer Yazıları