Advert
Doç.Dr. Yunus Emre Karakaya
Doç.Dr. Yunus Emre Karakaya
Giriş Tarihi : 26-02-2021 12:42

Sporcu Rıza Tevfik (Bölükbaşı)

Enteresan bir şair,

Aktivist bir insan (bugün ki ifadeyle),

Sultan 2. Abdulhamid’e muhalefet etti,

Hep uçlarda gezdi,

Yüzellilikler listesinde yer aldı,

ve İyi Bir Sporcu”….

Felsefeci, edebiyatçı, şair, yazar, aktivist, devlet adamı, politikacı ve hekim yönleriyle tanınan Feylesof Ali Rıza Tevfik (Bölükbaşı), 1869 yılında, Edirne’nin Cisr-i Mustafa Paşa Kasabasında dünyaya gelir. Babası Arnavut kökenli Hoca Ahmet Tevfik ve annesi ise Çerkez kökenli Münire Hanım’dır.

Erken yaşlarda İspanyolca ve Fransızca öğrenmiş, önce Galatasaray Sultanisi’nde, daha sonra Tıbbiye’de eğitim görmüştü.

Tıbbiye’nin son sınıfında iken ilk Türk kadın pedagoji öğretmeni Ayşe Sıdıka Hanım (modern anlamda ilk Türkçe “Usul-i Tâlim ve Terbiye Dersleri” isimli eğitim bilimi kitabını yazan kişi) ile evlenerek 3 çocuk sahibi olmuştu. 1903 yılında çocukları henüz 3, 4 ve 7 yaşlarındayken eşini kaybetmişti. Bir yıl sonra Nazlı Hanım’la evlendi ve bu evliliğinden ise iki çocuğa sahip olmuştu.

1907 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne girmiş, sonraki yıl II. Meşrutiyet ilan edildiğinde Selim Sırrı Bey ile birlikte İstanbul’da at üstünde dolaşıp nutuklar vererek halkın galeyanını kontrol altına almada başarılı olmuşlardı. O dönemdeki faaliyet ve başarıları, Dersaadet’in en etkili kişileri arasına girmeyi ve kendisine siyaset yolunu açmıştı.

Rıza Tevfik, milletvekilliği, Maârif Nâzırı (Eğitim Bakanı) ve 1919-1920 yıllarında Şura-yı Devlet (Danıştay) Reisliği yapmıştı. Politikadaki tutarsızlıkları ve kişiliği nedeniyle olaylarla dolu bir ömür sürmüştü.

Sevr Antlaşması’nı imzalayanlar arasında da olduğundan dolayı 8 Kasım 1922 tarihinde ülkeyi terk ettmişti. Yüzellilikler arasında da yer aldığı için uzun yıllar sürgünde yaşadı.

2. Abdulhamid döneminde ona muhalefet edenlerden biri olan Rıza Tevfik, 1940’lı yıllarda bir şiir yazarak (Sultan Abdülhamid Han’ın Ruhaniyetinden İstimdat) onun ruhundan özür de dilemişti.

Rıza Tevfik, birçok alana katkısı olduğu gibi Türk sporuna da önemli katkılar sağlamıştı.

Çocukluğu ve gençlik döneminde hiperaktif bir kişilikti, 1884 yılında Galatasaray Sultanisi’nde öğrenci olduktan sonra sporcu kişiliği belirgin şekilde ortaya çıkmıştı. Spor ve cimnastiğe ilgisi nedeniyle, daha birinci sınıfta beden eğitimi öğretmeni Faik Bey’in dikkatini çekmişti. Son sınıftayken zaman zaman Faik Bey ile bir araya gelerek, Faik Bey’in Üsküdar’da özel Jimnastikhane’ye dönüştürdüğü evinde birlikte idman yapmışlardı. Hocasının etkisiyle bu dönemden itibaren spor, Rıza Tevfik’in hayatının ayrılmaz bir parçası olmuştu.

Şahsına münhasır özelliğinin yanında, iyi bir sporcu olan Rıza Tevfik, ülkemizde cimnastik ile ilk ilgilenen kişilerdendir.

Niyazi Berkes, “Selim Sırrı ve Rıza Tevfik’i beden terbiyesinin Genç Osmanlı toplumundaki öncüleri” olarak nitelendirmektedir. Hatta Meşrutiyet yıllarında bu isimlerin insanlara ayakta durmayı, hareket etmeyi ve koşabilmeyi öğreten sihirbazlar olduğunu belirtmiştir.

Rıza Tevfik, Selim Sırrı’nın spora ilgi duymasının da kendi sayesinde olduğunu iddia etmişti. “O’nu jimnastiğe ve spora, ilk defa teşvik eden benim. Güçlükle başladığı bu işin ileride üstadı olacaktı” demişti.

Rıza Tevfik’in Tıbbiye’deyken cimnastikle ilgisini Selim Sırrı Bey, “Tatil günlerinde mahalle komşumuz Hikmet ile birlikte cimnastik çalışmalarına devam ettik. Hikmet’in evlerinin avlusuna bir barfiks kurduk, bir tarafa da bir çift halka astık çalışmaya başladık. Bize bazı arkadaşlarımız da katıldı. Hepsi de on dört on beş yaşlarında çocuklardık. İçimizde en yaşlı o zaman Mülkiye Tıbbiyesine devam eden Rıza Tevfik’ti. Onun adaleleri bizimkinden daha sert ve daha kalındı… Gerek bizden yaşlı olması, gerek Mekteb-i Tıbbiye’de fazla şeyler okumuş bulunması, ona beden kültüründe büyük bir selahiyet vermişti. O hepimizin hocası olmuştu. Rıza bize güleş öğretiyor, kol ve göğüs adelelerinin irileşmesi için ne yolda idman yapacağımızı gösteriyordu. Bazı günler büyük yürüyüşler yapıyorduk. Rıza Bey yorulduğumuz zaman hepimize birer dilim limon veriyor ve yine alabildiğine koştururdu” sözleriyle ifade etmişti.

Rıza Tevfik’in cimnastik konusunda yazılmış olan önemli yazılarından birisi, 1899 yılına ait “Nevsal-ı Afiyet” dergisinde yayınlanan “Hayat Harekettir” başlıklı yazısıdır.

II. Meşrutiyet ilan edildikten sonra Türklerin kurduğu kulüp, dernek ve okullar da azınlıklar ve yabancılar gibi spor gösterileri, yarışmalar ve konferanslar düzenlemeye başlamışlardı.

Bu kapsamda, halka açık ilk konferans ve gösteriler Selim Sırrı Bey ve Rıza Tevfik tarafından 20 Eylül 1908 tarihinde verdikleri “Terbiye-i Bedeniye Mektebi ve Spor Konferansı’ydı.”

Rıza Tevfik, Selim Sırrı ile birlikte 1 Ekim 1908 tarihinde “Terbiye-i Bedeniyye Mektebi”ni kurmuşlardı. Selim Sırrı bu konuda …Böylece 1908 yılı ekiminin birinci günü mercan yokuşunda büyük bir hanın içinde “Terbiye-i Bedeniyye Mektebi’ni açmaya muvaffak oldumifadesini kullanmıştı. Rıza Tevfik ise bu okulda cimnastik ve akrobasi dersleri vermişti.

II. Meşrutiyet döneminin resmi ve özel beden terbiyesi eğitiminin en yetkin kişisi haline gelen Selim Sırrı ile cimnastikte takip edilecek usulü de belirlemişti. Aletsiz yapılan İsveç Cimnastiği’ni benimsemiş, Rıza Tevfik’te bu konuda dostunun yanında yer almıştı.

Ali Rıza Tevfik Bölükbaşı, 1939 yılında çıkan Af Kanunu’ndan yararlanarak 1943 yılında kendi ifadesiyle “hesaplaşmak için değil, helalleşmek için” ülkesine dönmüştü.

30 Aralık 1949 tarihinde ise İstanbul Vakıf Gureba Hastanesi’nde Zaturre’den vefat edip, Zincirlikuyu’daki Asrî Mezarlığa defnedilmişti.

Görüşmek üzere…..

NELER SÖYLENDİ?
@
Doç.Dr. Yunus Emre Karakaya

Doç.Dr. Yunus Emre Karakaya

DİĞER YAZILARI Erken Dönem Türklerde Savaş ve Spor 09-04-2021 13:42 Erken dönemden günümüze spor faaliyetlerinde kadının temsili 26-03-2021 16:26 Ülkemizin Modern Sporlarla Tanışması 11-03-2021 14:46 Sporcu Rıza Tevfik (Bölükbaşı) 26-02-2021 12:42 Bir Azınlık Sporcusu Lefter Küçükandonyadis 10-02-2021 22:41 Mesut Özil! 27-01-2021 22:36 Eğitim-Öğretimde Dönem Sonuna Doğru 13-01-2021 22:04 Olimpiyatlarda İlk Başarımız:Ahmet(Kireççi) 30-12-2020 00:29 Eğitimde Teknolojiyi Anlayabilmek 16-12-2020 11:56 Covıd-19 Salgını,Üniversiteler ve Engelli Öğrenciler 09-12-2020 00:48 Selim Sırrı (Tarcan) Bey (III) 02-12-2020 09:37 Selim Sırrı (Tarcan) Bey (II) 26-11-2020 14:22 Selim Sırrı (Tarcan) Bey ve Gençlik Yılları (I) 18-11-2020 12:42 Toplum 5.0 Çağı 04-11-2020 10:39 İdmancılar Şeyhi:Ali Faik Bey (Üstünidman) 28-10-2020 10:40 OSMANLI PADİŞAHLARI VE SPOR FAALİYETLERİ - II 21-10-2020 11:17 OSMANLI PADİŞAHLARI VE SPOR FAALİYETLERİ-I 14-10-2020 12:12 Selçuklu Sultanları ve Spor Faaliyetleri. 07-10-2020 09:27 Dijital Dünya ve Çocuklarımız 30-09-2020 09:02 Öğretmen Yetiştirme Sürecinde Bazı Sorunlar. 22-09-2020 18:14 Covıd-19 Salgını Devam Ediyor! 16-09-2020 15:43 ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNİN TOPLUMDAKİ KONUMU 09-09-2020 11:09 ÜNİVERSİTELER VE COVID-19 SALGINI 02-09-2020 11:02 Covıd-19 Salgını ve Yeni Eğitim-Öğretim Yılına Başlarken. 26-08-2020 12:53 ÜNİVERSİTELERVE SPOR BİLİMLERİÜZERİNE 19-08-2020 11:50 GÜNÜMÜZ ÜNİVERSİTELERİNİ ANLAYABİLMEK 12-08-2020 09:13
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
SONSÖZ 35.SAYI
ANKET OYLAMA TÜMÜ
SİZCE BİZİ KİM TEMSİL ETMELİ?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
ifşa kayseri escord kayseri esc ataşehir bayan partner escobar ifşa kayseri esc bayan http://kayseri.otelincele.net