DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Serhat Emir
Serhat Emir
Giriş Tarihi : 02-12-2021 10:49

TÜRKİYE’DE EKONOMİK KRİZLER -3

1994 KRİZİ

1990’lı yıllarda devlet, harcamaları için ağırlıklı olarak kamu bankalarından borçlanmaya başladı ve zamanla borç yükü ciddi rakamlara geldi. O dönemde özel sektörün elindeki bankalar yüksek faizle mevduat topluyordu ve kamu bankalarına da yüksek faizle kredi verildi.

1993 yılında Prof. Dr. Tansu Çiller, başbakanlık görevine geldi. Görevi süresince uygulamaya koyduğu bir dizi politikalarla yüksek faiz ve kamu borç yükünün önüne geçmek istedi.

Çiller’in yoğunlaştığı hedef, faizlerin indirilmesiydi. Bu kapsamda; Hazine’nin borçlanma ihaleleri iptal edildi ve tahvil ve bonodan elde edilen faiz gelirlerini artırmak için bu gelirlerden alınan vergi oranları artırıldı. İptal edilen ihale gelirlerinin kaybının önüne geçilmek için özelleştirme yapılmak istendi. PTT’nin T’sinin (Telekomünikasyon) satışı için hazırlıklara başlandı. Ancak bu özelleştirme süreci Anayasa Mahkemesi’nce iptal edildi. Para basımıyla da istenen sonuç alınamadı, Türkiye hiperenflasyonu yaşadı. Tüm bunların ışığında ülkeden sermaye çıkışları başladı ve ekonomi daha çetrefilli bir hal aldı.

5 Nisan 1994’te hükümet bir dizi önlem paketi açıklamıştır. Bu kapsamda:

  • TL’de devalüasyona gidildi.
  • Çeşitli tüketim ürünlerine zam yapıldı.
  • Hububat, tütün ve şeker hariç tarım ürünlerinde sübvansiyonlar kaldırıldı.
  • Vergi mükelleflerinin matrahlarının üzerinde ek bir verginin alınmasına karar verildi.

Alınan kararlar sonrasında IMF ile 14 aylık stand-by anlaşması imzalandı.

2001 KRİZİ

Türkiye tarihinde en büyük ekonomik kriz olarak nitelendirilir.

1994 krizinin yankıları devam ederken, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olan Rusya’nın krize girmesi ve yaşanan Marmara Depremi’nin bütçe üzerinde ek baskı oluşturması ekonomik sıkıntıları daha da artırdı. O dönemde sabit kur - serbest faiz politikası vardı. Kur, Merkez Bankası tarafından belirlenirken faizi piyasa belirliyordu. Uygulanan bu politika ile hedef, enflasyonun önüne geçebilmekti.

Ekonomide baş gösteren ilk kriz, likidite kaynaklıdır. Bankaların açık pozisyonları kapatma arayışları, faizlerin yükselmesine neden olmuştur. Elindeki sayıca fazla olan Hazine bonolarının finansmanını sağlayamayışı da yabancı yatırımcıların çekilmesiyle sonuçlanmıştır. Demirbank, bu likide krizinden en çok etkilenen banka olmuş ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devredilmiştir.

MGK toplantısında yaşanan anayasa fırlatma krizi, ekonomideki mevcut sıkıntıları daha da körüklemiş ve bankacılık sektöründe başlayan krizin reel sektöre de sıçramasına neden olmuştur. Sonucunda pek çok işyeri kepenk kapatmış ve çoğu insan işsiz kalmıştır.

IMF ile stand-by anlaşması imzalanarak yeni bir ekonomi programı yürürlüğe konmuştur.

2008 KRİZİ

Amerika Birleşik Devletleri’nde 2007 yılında finansal piyasalarda yaşanan sorunlar 2008 yılına gelindiğinde bir krize dönüşmüş, diğer tüm ülke ekonomilerini olumsuz etkilemiştir.

Düşük gelirlilere yüksek faizle verilen mortgage kredileri, yaşanan bu krizin en büyük unsuru olarak gösterilir.

Eylül ayına gelindiğinde dünyanın en büyük yatırım bankalarından olan Lehman Brothers, 613 milyar dolar borcu olduğunu açıklayarak iflas etmiştir.

Türkiye, yaşanan bir dizi olumsuzluktan doğrudan etkilenmese de bozulan dış ticaret hacmi ve yabancı sermaye girişlerinin azalmasıyla dolaylı olarak etkilenmiştir. İhracat düşmüş, ekonomik daralma sorunu işsizlik artmış, 2008 yılında ekonomik büyüme görülmesine karşın 2009 yılında küçülme yaşanmış ve yabancı sermayenin yetersiz kalmasıyla reel sektörde daralma görülmüştür.

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor2150
  • 2Konyaspor2039
  • 3Hatayspor2135
  • 4Başakşehir FK2034
  • 5Adana Demirspor2134
  • 6Fenerbahçe2133
  • 7Beşiktaş2132
  • 8Alanyaspor2132
  • 9Gaziantep FK2131
  • 10Sivasspor2130
  • 11Fatih Karagümrük2130
  • 12Kayserispor2128
  • 13Galatasaray2127
  • 14Giresunspor2125
  • 15Antalyaspor2123
  • 16Göztepe2121
  • 17Kasımpaşa2121
  • 18Altay2118
  • 19Çaykur Rizespor2118
  • 20Yeni Malatyaspor2115
Gazete Manşetleri
E-GAZETE
SONSÖZ 61.SAYI
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
ifşa kayseri escord kayseri esc ataşehir bayan partner escobar ifşa kayseri esc bayan http://kayseri.otelincele.net